Nieuws, 19-6-2003

Amsterdams Initiatief aangenomen!

Amsterdams Initiatief door gemeenteraad aangenomen!

Gisteravond heeft de Amsterdamse gemeenteraad een plan goedgekeurd voor een nieuw referendumstelsel, dat uniek is in Nederland. Burgers kunnen nu zelf voorstellen schrijven en aan de gemeenteraad voorleggen. Wijst deze het af, dan kunnen burgers na het inzamelen van 25.000 handtekeningen een referendum initiëren. De meerderheid van de burgers beslist dan. De uitkomst is politiek bindend. “Hiermee gaat Amsterdam het vergaandste experiment met directe democratie van Nederland tegemoet“, aldus PvdA-woordvoerder Peter Klerks.

In de rest van Nederland kunnen burgers vrijwel alleen referenda aanvragen over door de overheid genomen besluiten (correctieve referenda). Ze kunnen niet zelf voorstellen op de agenda zetten. In Amsterdam werden in 1995-2003 zes referenda van dit type gehouden. Dit leidde tot onvrede bij de burgers omdat de politiek het alleenrecht op de politiek bleef houden, en onvrede bij het bestuur omdat burgers steeds “nee” riepen zonder aan te geven wat ze dan wél willen.

Het plan is geschreven door 7 jonge, niet-partijgebonden Amsterdammers, die uit onvrede met deze wederzijdse frustratie eind 2001 Amsterdams Initiatief oprichtten. Daartoe werd contact gezocht met deskundigen uit o.a. Duitsland en Zwitserland, waar dit type referendum al veel langer bestaat.

Gedurende de eerste helft van 2002 is contact gezocht met alle politieke partijen in Amsterdam. Met de 6 oppositiepartijen in de raad (GroenLinks, D66, SP, Leefbaar Amsterdam, Amsterdam Anders/De Groenen en Mokum Mobiel) is daarop in november een startconferentie gehouden waarna deze partijen het voorstel van Amsterdams Initiatief ongewijzigd in de gemeenteraad indienden. Vervolgens werd intensief gelobbied bij de verdeelde PvdA-fractie, me derde van de zetels de grootste van Amsterdam en sinds mensenheugenis in het College. Vele PvdA-coryfeeën – waaronder landelijk leider Wouter Bos – betuigden steun aan Amsterdams Initiatief. Na een hevig en geemotioneerd raadsdebat stemden gisteravond 12 van de 15 PvdA-raadsleden voor, waardoor een raadsmeerderheid ontstond. Merkwaardig genoeg stemden Leefbaar Amsterdam en Mokum Mobiel tegen. Zij vonden de invloed van burgers te ver gaan.

Het plan van Amsterdams Initiatief is gericht op interactiviteit en samenwerking tussen burgers en bestuur. Burgers krijgen ondersteuning van ambtenaren bij de uitwerking van hun voorstel. Bij een referendum heeft de raad het recht een alternatief voorstel te doen, zodat burgers kunnen kiezen uit meerdere opties. Het campagnebudget dat de raad traditioneel vaststelt wordt gelijk verdeeld tussen burgerinitiatief en bestuur, en in een huis-aan-huis verspreide Referendumbrochure krijgen bestuur en burgerinitiatief evenveel ruimte voor hun argumenten. Aan de PvdA-fractie werd de concessie gedaan da referendum pas geldig is als 20 procent van de kiesgerechtigden een stem uitbrengt. Hiermee wordt de omstreden opkomstdrempel in Amsterdam meer dan gehalveerd.

Voor meer info Arjen Nijeboer, 06-52450279